جستجوگر در این تارنما

Sunday, 10 May 2026

مهاجرت رشته کوه ها در آمریکای جنوبی

 

رشته ‌کوه‌های آند در آمریکای جنوبی با ۷۵۰۰ کیلومتر درازا، طولانی ‌ترین رشته‌ کوه های جهان هستند. کوههای آند که طبیعت کمتر دستخورده و شگفت انگیز خود را دارند که در آن اضداد زیادی بچشم می خورند و حیوانات وحشی گوناگونی زندگی می کنند. این کوه ها که هیبتشان از نیروهای درونی زمین شکل گرفته است، از دیدگاه زمین ‌شناسی تقریباً از هر رشته‌ کوه دیگری فعال ‌ترهستند و مناظر متنوع آنها دائماً در حال تغییر است زیرا آنها هر روز رشد می‌ کنند و تغییر شکل می‌دهند. بر روی این کوه ها همچنان آتشفشانهای بسیاری وجود دارند که بعضا هنوز هم فعال هستند. اما چه نیروهایی آنها را به حرکت در می‌آورند و چرا این آتشفشانها هنوز فعالند؟ 

کوههای آند در طبیعت و در دور تکامل به آزمایشگاه بسیار بزرگی می مانند که زمین در آن شگفت انگیزترین آزمایشهای خود را انجام می دهد.

مواد گداخته درون زمین بواسطه دمای بالایی که دارند پیوسته در گردشند. این حرکت مواد مذاب دل زمین سبب می گردد که پوسته های ضخیم روی آنها نیز به حرکت درآیند و اینگونه است که از میلیونها سال پیش بخشی از صفحات کف اقیانوس آرام به سمت صفحاتی که بخش جنوبی قاره آمریکا بر روی آن قرار دارد با سرعت شش سانتی متر در سال درحال حرکت هست. در پنجاه کیلومتری کرانه های آمریکای جنوبی این دو صفحه با یکدیگر تلاقی می کنند و صفحه کف اقیانوس آرام به زیر صفحه ای که آمریکای جنوبی بر روی آن قرار دارد می لغزد و به زیر آن می رود.

با این کار دو چیز عمده پدید می آیند که سبب بسیاری چیزهای دیگر می شوند. ما به این دو چیز نگاهی می افکنیم.

یکی اینکه به سبب فشاری که به صفحه آمریکای جنوبی وارد میشود بخشی از زمین آمریکای جنوبی که در تماس مستقیم با صفحه کف اقیانوس قرار دارد، تا می خورد، فشرده شده و بسمت بالا ورم می کند و کوه ها بوجود می آیند. به زبان دیگر، این کوهها پیوسته در حال رشد هستند بطوریکه مشخص شده است که این کوهها در هزار سال گذشته تا ده متر نیز بلندتر شده اند. این حرکت صفحات زمین آرام هم نیستند و بر اثر آن در پیرامون کوههای آند که سالانه از کرانه های اقیانوس فاصله می گیرند زلزله ها اتفاق می افتند.

دوم اینکه به سبب فشرده شده صفحه زیر قاره آمریکا این صفحه ترک هایی نیز بر می دارد که هر از چندی از آنها مواد مذاب مرکز زمین به سمت بالا فوران کرده و کوه هایی را که مبدل به آتشفشان شده اند، فعال می سازند.

بلندترین کوه آمریکای جنوبی که  جزو رشته کوههای آند است و در کشور آرژانتین قرار دارد و دارای طبیعت بسیار زیبایی است که هر ساله در زمستان و در تابستان مورد بازدید گردشگران بسیاری از همه کشورهای جهان قرار می گیرد، اکنکاگوا  Aconcagua  نام دارد و تقریبا هفت هزار متر بالاتر از سطح دریاست. مدت زیادی دانشمندان می اندیشیدند که این کوه یک آتشفشان است و این پندار اشتباهی نبود. اکنکاگوا یک آتشفشان بود ولی هشت میلیون سال پیش خاموش شد ولی با وجود این بر اثر فشارهایی که از درون زمین به آن می آید سالانه رشد می کند.

این پدیده ها برای مردمانی که حدود  چهارده هزار سال پیش از آمریکای شمالی به آمریکای جنوبی آمدند ناشناخته بود ولی با گذشت زمان و در نظر گرفتن آنچه که در طبیعت پیش می آید کوشش کردند که این ها را بسود خویش بکار گیرند.

اینگونه بود که اینکاها حدود پانصد سال پیش بناهایی ساختند که اگر به فلسفه ساختمانی آنها پی ببرید شگفت زده می شوید.

وقوع زلزله در این ناحیه چیزی نبود که برای اینکاها ناشناس باشد همینطور نیز ویران گشتن ساختمانهایی که در معرض وقوع زلزله قرار می گرفتند.

اینکاها بناهایی ساختند که بر روی قطعات بزرگ سنگ ساخته شده بودند ولی برش این قطعات موازی و صاف و یکسان نبود. آنها این تکه های بزرگ سنگ را حتی بصورت کامل از دل کوههای نمی بریدند بلکه به جاهایی میرفتند که پیشتر از آن قطعه سنگهای بزرگی بواسطه زلزله های پیشین در کوه بصورت کامل و یا نیمه کامل از دیواره کوههای جدا شده ولی سالم باقی مانده بودند و سپس آنها را کمی صیقل می دادند. در بناها این قطعات بر روی هم قرار می گرفتند و در هم قفل می شدند ولی بهم نمی چسبیدند. اینگونه بود که بهنگام وقوع زلزله این قطعات خیلی کم از یکدیگر جدا می شدند ولی دوباره به جای پیشین خود باز می گشتند و بنا استوار و دست نخورده باقی می ماند.