انتخاب اردشیر خوره (فیروزآباد) بعنوان پایتخت

در ژانویه سال 225 میلادی پس از آنکه اردشیرپاپکان بنیانگزار دودمان ساسانی بصورت کامل بر رقبای اشکانی خویش پیروز شد و در مراسمی پادشاه رسمی ایران گردید (سنگ کنده ای از این مراسم را در فیروزآباد هنوز میتوان مشاهده نمود)، بدنبال یافتن محلی بعنوان نشستنگاه خویش، شهر شهر گور را که زانپس بنام اردشیر خوره میخواندندش به پایتختی خویش انتخاب نمود. شهر گور در صد کیلومتری جنوب شیراز قرار دارد.

الگوی ساختمانی این شهر که دایره ای شکل بود پسان (بعدها) مورد تقلید قرار گرفت و شهرهای زیادی شبیه آن ساخته شدند. ابن بلخی مورخ مینویسد که شهرگور در زمانهای پیش از اردشیر نیز وجود داشته و زمانیکه اسکندر مقدونی ایران را گشود در راه بیشتر نفوذ کردن به سرزمینهای خاوری شاهنشاهی هخامنشی از راه گور میبایست گذر کند.

مردمان شهر گور با وجود دیواره سخت و محکمی که بدور شهر کشیده شده بود مقاومت جانانه میکردند تا اینکه اسکندر با حیله ای آب رودخانه ای را که از آن نواحی میگذشت تغییر مسیر داد و شهر گور را که نسبت به حوالی خویش پایینتر قرار داشت غرق نمود. با گذشت بیش از پنج سده، اردشیر پاپکان آب دریاچه بوجود آمده را تخلیه کرد و شهرگور را دوباره آباد نمود و این شهر همچنان برجا بود تا دیگربار در زمان حمله اعراب خراب و منهدم و متروک گردد.

این پناه خسرو (عضدالدوله دیلمی) از پادشاهان آل بویه  بود که سه سده بعد با سیزده سالگی در شیراز برتخت نشست. او که به شهر سازی علاقه زیادی داشت، پس از راندن اعراب از بخشهای مهمی از ایران، دوباره شهرگور را بازساخت و نامش را فیروزآباد (آباد شده پس از پیروزی) نامید که تا به امروز نیز وجود دارد.

از باقیمانده بناهای زیبا ولی متاسفانه درحال خراب شدن فیروزآباد  میتوان به چهار بنا و اثر اصلی اشاره نمود که از همه بیشتر شناخته شده اند.

مناره شهر گور که باقیمانده برج آتشدانی میباشد و درست در مرکز دایره شهرگور قرار گرفته است. از این محوطه چندان حفاظت تاریخی بعمل نمیآید و بعضا میتوان تراکتورهای برزگرانی را که بسوی کشتزارهای خویش میروند در آن روان دید. زمین محوطه پوشیده از خرده سفالها و خرده سنگهای منقوش افتاده بر زیر پا و چرخ تراکتور میباشد.

                                                             بنای اصلی برج شهر گور

                                                             چیزی که از آن باقیمانده

قلعه دختر  بر بالای بلندی  قرار دارد و سنگهای ساختمان آن بسیار متزلزل و دیگر بر روی هم استوار نیستند. این ساختمان را مهندسین سویسی در اواخر دوران پهلوی دوم با کابلهای قوی که بدور ساختمان کشیدند بصورت موقتی محکم کرده و برپا نگه داشتند تا تعمیر اساسی انجام گیرد. امروزه نه تنها تعمیری انجام نگرفته بلکه کوشش در حفر تونلی که در مسیر راه شیراز به عسلویه و جهت کوتاه کردن و سریع کردن این راه میباشد و از زیر قلعه دختر میگذرد و انفجارهایی که به سبب حفر تونل  انجام میگیرند، موجودیت قلعه دختر را شدیدا به خطر انداخته است.

سبب نامیدن قلعه دختر این بوده که ساختمان در واقع ستایشگاه آناهیتا ایزد بانوی آب بوده. پس از ورود اعراب این پرستشگاه رو به ویرانی نهاد و مردمان تنها میدانستند که آناهیتا نامی زنانه است و دیگر هیچ. از آنرو آنها پنداشتند  که این دژ متعلق به بانویی بوده است و قلعه دخترنامیدندش. قلعه دختر بر بلندای سمت چپ راه فعلی  شیراز به فیروزآباد و تا حدی دور از دید، قرار دارد.

        

                                     

                                               

کاخ اردشیر (مردم آتشکده میخوانندش) که کمتر کسی شاید بداند که یکی از شاهکارهای ساختمانی میباشد. بنای ایوان کسری یا طاق کسری از روی آن الگو برداری شده است و ویل دورانت در سفری که بهمراه همسرش به مناطق مختلف ایران داشت، پس از مشاهده این بنا آنرا مادر ساختمان کلیساهای سبک گوتیک اروپا نامید.

کاخ اردشیر در دامنه کوهی که قلعه دختر برفراز آن بنا شده است و در دوکیلومتری شمال شهر گور واقع است. مجموعه بنای کاخ و اتاقهای متعدد آن در واقع با بنای قلعه دختر همانند است اما شکل بیرونی آن متفاوت و با شکوهتر میباشد. این کاخ بصورت یک ساختمان یکپارچه و بسته است که دیوارهای بلندی آنرا در برگرفته اند و در حقیقت بنایی درونگراست. این کاخ جالبترین بنای دوران ساسانی است زیرا معماری آن نه متعلق به دوران اشکانیان میباشد و نه به سبک معماری متداول و شناخته شده ساسانی تعلق دارد بلکه دارای سبکی است که تنها متعلق به خطه پارس است. تزیینات به کار رفته در تالارهای کاخ اردشیر کاملا قابل مقایسه با تزیینات کاخ تچر در تخت جمشید میباشد و ضخامت دیوارهای تالارها تا به حدود پنج متر هم میرسد. برای ساخت طاق ین بنا از داربست چوبی که از درخت سرو ساخته شده بود استفاده کرده اند. بخشی از کاخ دو طبقه بوده است. اندازه کاخ 104 متر در 55 متر است.

بنای کاخ هم مورد استفاده سکونتی اردشیر قرار میگرفته و هم نیایشگاه خصوصی او را که از پشته موبدان بود، تشکیل میداد.

              تشكيل زنجيره انساني در آتشكده فيروزآباد در اعتراض به بي‌توجهي سازمان ميراث فرهنگی 

سنگ نگاره های فیروزآباد نیز صحنه هایی از پیروزی اردشیر پاپکان بر اردوان پنجم آخرین پادشاه اشکانی را نشان میدهند و در خاتمه صحنه تاجگیری اردشیر از دست اهورامزدا بنمایش درمیآید که نقطه عطف و پایانی بر نمایشگاه سنگ کنده ها میباشد.

                                                یک سوار پارسی در حال نبرد با سوار اشکانی

                                سواران پارسی بدنبال زین خود منگوله یا گلوله های توپی داشتند

                                             اردشیر پاپکان بهنگام کشتن وزیر اردوان در نبرد

                                   در آندوران وزیران و شاهان خود پیشاپیش سپاه میجنگیدند

                                                           تاجگیری اردشیر از اهورامزدا

بجز اینها بناها و سنگ کنده های بسیار دیگری در منطقه وجود دارند که همگی در حال نابودیند.

دو رباعی زیبا از مهستی گنجوی

ما را به دَمِ پیر نگه نتوان داشت                

در حُجرهٔ دلگیر نگه نتوان داشت

آن را که سَرِ زلف چو زنجیر بُوَد               

در خانه به زنجیر نگه نتوان داشت

هر شب ز غمت تازه عذابی بینم

در دیده به جای خواب آبی بینم

و آنگه که چو نرگس تو خوابم ببرد

آشفته‌تر از زلف تو خوابی بینم

زدن (غیر)قانونی درختان جنگلی

بنا به اظهارات بانک جهانی سالانه بمیزان 10 تا 15 میلیارد دلار چوبهای جنگلی که بگونه غیرقانونی زده شده اند، معامله و داد و ستد میگردند. درپشت این معاملات پنهان و غیرقانونی گروهها و دسته های سامان داده شده ای قرار دارند که بخشی از درآمدهای غیرقانونی خویش را صرف رشوه دادن به مقامات مینمایند تا مزاحم کارشان نگردند. این هیزم شکنهای غیرقانونی خیلی هم بابرنامه مرتب کار میکنند.

بنا به آمار در هر دو ثانیه زمینی به بزرگی مساحت یک زمین فوتبال که از درختان جنگلی پوشیده شده است، در سطح جهان نابود میگردد.

در برخی از کشورها مانند پاپوآ گینه نو هنوز هم همانند پیشین 90 درصد درختانی که قطع میگردند بصورت غیرمجاز هستند و در کشورهایی مانند اندونزی میان 40 تا 55 درصد چوبهای تولیده شده برای مصارف صنعتی بطریق غیرقانونی انداخته شده اند.

ژان پسم Jean Pesme یکی از مدیران بانک جهانی میگوید : با زدن غیرقانونی درختان بایستی بهمان سختی برخورد شود که با کشتگران و قاچاقچیان مواد مخدر برخورد میگردد. اما هنوز راه بسیار درازی برای رسیدن به این مرحله در پیش است. رقم درآمد خالص 10 تا 15 میلیارد دلاری در سال که رو به افزایش نیز میباشد، نشاندهنده آنستکه برخوردی جدی با این مسئله صورت نمیگیرد.

ایالات متحده آمریکا همانند کشورهای اتحادیه اروپا نخستین گامها را در راه وضع قوانینی که با این مسئله غیرقانونی برخورد جدی نماید، برداشته اند اما این اقدامات تا کنون موفقیت چندانی نداشته اند. از همینرو نیز وضع قوانین سخت تر و اجرای آنها ضروری بنظر میرسد.

همچنین پرداختن به این مسئله بسیار مهم است که در راه مبارزه با این معضل اجتماعی – محیط زیستی، با مجرمان عمده برخورد جدی بعمل آید و نه تنها خرده پایان این بازرگانی غیرقانونی زیرا خرده پایان این تجارت را بیشتر کسانی تشکیل میدهند که از طبقات پایین و محروم جامعه آمده و از اینروی نیز  شدیدا محتاج  و نیازمند میباشند.  

نمونه برزیل نشان میدهد که مبارزه با این تجارت پرسود اما غیرقانونی مشکلات فراوان و پیچیده ای را دارد. در این کشور دولت حتی ماهواره ای را برای پژوهش بیشتر و همچنین کنترل هیزم شکنان غیرقانونی اختصاص داد که برای مدتی تا حدی نیز موفق عمل کرد اما همزمان دولت برزیل با تقدیم قانون جنگداری و جنگلبانی سستی به مجلس، راه را برای کندن و قطع قانونی (!) درختان هموار نمود.

طرفداران محیط زیست انتقادهای شدیدی به این قانون نو وارد نموده اند. پارلمان برزیل هنوز این قانون را تصویب و تایید نکرده است.

خوزه لوتسن برگر  Jose_Lutzenberger  سیاستمدار و پشتیبان محیط زیست آلمانی - برزیلی میگوید :

چیزیکه امروزه در جنگلهای حاره اتفاق میافتد، یک چپاول، یک جنگ است.

حیات جاوید - اقبال لاهوری

گمان مبر که به پایان رسید کار مغان

هزار بادهٔ ناخورده در رگ تاک است

چمن خوش است ولیکن چو غنچه نتوان زیست

قبای زندگیش از دم صبا چاک است

اگر ز رمز حیات آگهی مجوی و مگیر

دلی که از خلش خار آرزو پاک است

به خود خزیده و محکم چو کوهساران زی

چو خش مزی که هوا تیز و شعله بی‌باک است

روغن نارگیل بر ضد کرم خوردگی و پوسیدگی دندان

آخرین دستآورده پژوهشگران نمایان ساخت که روغن نارگیل میتواند به سلاحی در برابر کرم خوردگی دندان مبدل گردد.

بسیاری از کودکان و تقریبا تمامی بزرگسالان در آلمان از کرم خوردگی دندان رنج میبرند. کرم خوردگی دندان براثر زیست باکتریها در دهان بوجود میآید. بخاطر همینهم دندانپزشکان پیوسته شستشو و نظافت مرتب و دایمی دندانها را توصیه میکنند.

پژوهشگران انستیتوی تکنولوژی اتلون در ایرلند  Athlone Institute of Technology in Irland  کشف کردند که روغن نارگیل تصفیه شده میتواند از کرم خوردگی دندانها جلوگیری نماید.  در روغن نارگیل تصفیه شده نوعی آنتی بیوتیک طبیعی بمقدار فراوان وجود دارد. اینرا دامین برادی Damien Brady   سخنگوی این انستیتو در کنفرانس پاییزی میکروبیولوژی دانشگاه وارویک University of Warwick در انگلستان عنوان نمود.

برادی و همکارانش اثرات روغنهای نارگیل تصفیه شده و تصفیه نشده را با یکدیگر مقایسه نمودند و در اینجا مشخص گردید که روغن نارگیل تصفیه شده آنزیمهای مبارزه کننده با باکتری استرپتوکوک Streptococcus که از باکتریهای مدور و گرم هستند را تقویت میکند و از اینراه مانع از آن میگردد که باکتریهای استرپتوکوک در پای لثه جمع گردند.

دانشمندان معتقدند که روغن نارگیل تصفیه شده روزی جای مواد شیمیایی ضد کرم خوردگی دندان را در خمیردندانها خواهد گرفت.

در کشورهای صنعتی میان 60 تا 90 درصد مردم از کرم خوردگی دندان رنج میبرند. روغن تصفیه شده نارگیل جانشین خوبی برای مواد شیمایی مورد استفاده در خمیر دندانها میباشد.

سروده ای از بابا طاهر عریان

هر آن باغی که نخلش سر بدر بی 

مدامش باغبون خونین جگر بی

بباید کندنش از بیخ و از بن 

اگر بارش همه لعل و گهر بی

ممنوعیت کیسه های خرید پلاستیکی در موریتانی

از آغازِ سالِ نو مسیحی‌ در کشورِ آفریقایی جمهوریِ اسلامی موریتانی بنا به دلایلِ محیطِ زیستی‌، تولید و استفاده از کیسه‌هایِ پلاستیکی برایِ خرید ممنوع اعلام گردید.

بنا به آمارِ کشوری موریتانی، زباله‌هایِ پلاستیکی، یک چهارمِ کّلِ زباله‌هایِ موجود در پایتختِ این کشور را تشکیل میدهند.

خبرگزاری دولتیِ این کشور AMI گزارش داد با متخلفین به شدت برخورد خواهد شد و جریمه نقدی ۲۵۰۰ یوروئی و زندان در انتظارشان است.

کشورهایِ دیگری در آفریقا مانندِ بوتسوانا، کنیا و یا روآندا نیز استفاده از کیسه‌هایِ خرید نازک را ممنوع اعلام کردند.

پلاستیک؟

نه، سپاسگزارم

در آینده در همه جای کره زمین انسانها بازمانده های پلاستیکی

خواهند یافت زیرا پلاستیک به این زودیها در طبیعت حل نمیشود

یک غزل زیبا از سعدی

ز دستم بر نمی‌خیزد که یک دم بی تو بنشینم

بجز رویت نمی‌خواهم که روی هیچ کس بینم

من اول روز دانستم که با شیرین درافتادم

که چون فرهاد باید شست دست از جان شیرینم

تو را من دوست می‌دارم خلاف هر که در عالم

اگر طعنه است در عقلم اگر رخنه است در دینم

و گر شمشیر برگیری، سپر پیشت بیندازم

که بی شمشیر خود کشتی به ساعدهای سیمینم

برآی ای صبح مشتاقان اگر نزدیک روز آمد

که بگرفت این شب یلدا ملال از ماه و پروینم

ز اول هستی آوردم، قفای نیستی خوردم

کنون امید بخشایش همی‌دارم که مسکینم

دلی چون شمع می‌باید که بر جانم ببخشاید

که جز وی کس نمی‌بینم که می‌سوزد به بالینم

تو همچون گل ز خندیدن لبت با هم نمی‌آید

روا داری که من بلبل چو بوتیمار بنشینم

رقیب انگشت می‌خاید که سعدی چشم بر هم نه

مترس ای باغبان از گل که می‌بینم، نمی‌چینم

خوشرویی و خنده نوزادان و کودکان

نوزادان از کجا میدانند که چیزی خنده دار است؟

مطالعات اخیر نشان داده اند که از دید نوزاد هر چیزیکه پدر و مادر را بخنده  اندازد، باید شاد و خنده دار باشد.

کودکان تنها زمانیکه تجربه شخصی به اندازه کافی داشته باشند، میتوانند نظر خود را در مورد وقایع داشته باشند و خود خوب و بد یا خنده داربودن یا نبودن چیزی را بر اساس تجربه ها و آموخته های خویش، تشخیص دهند.

نوزادان تا شش ماهگی قادر نیستند که تشخیص دهند چه چیز خنده دار است و چه چیز نیست.

آنها با مطالعه و مورد دقت قرار دادن حرکات چهره والدین، تنها بر روی کنش های رفتاری پدر و مادر خود واکنش نشان میدهند اما از سن شش ماهگی هر روز بیشتر فرا گرفته و در مسیر فراگرفته های خویش مستقل میشوند.

اینها نتایج پژوهشها و مطالعات گروهی از پژوهشگران دانشگاههای نیوهامپشایر و کالج ایالتی جانسون در ایالت ورمونت آمریکا بودند که در کنفرانس انجمن روانشناسان بریتانیا در گلاسکو اسکاتلند منتشر گردیدند.